W jednym z komentarzy pod tekstem prof. B. Jałowieckiego, Z. Sawicka napisała m.in.: „To, że język ma moc kreacyjną udowodniła już dawno historia. Może część z nas sobie tego nie uświadamia, ale to, co nie istnieje w naszym języku, nie istnieje też w naszej świadomości. Postrzegamy świat przez pryzmat języka. Francuz, Polak, Niemiec, będą patrzeć na to samo, a każdy z nich zobaczy coś innego. Zjawisko to nosi nazwę językowego obrazu świata”.

Z tymi dowodami historycznymi to różnie sprawy wyglądają, rzekłbym na początek, a już szczególnie jeśli chodzi o dowodzenie tez naukowych. Mówiąc zaś serio, nie mogę się zgodzić z takim postawieniem sprawy, że nasze spostrzeganie realnych obiektów dokonuje się przez pryzmat czy za pomocą języka. Powinniśmy pamiętać przede wszystkim, że język jest tylko narzędziem w naszym poznaniu świata, a nie medium tego poznania. Owszem, trafiają się naukowcy, którzy głoszą, iż język stanowi „filtr” przez który patrzymy na rzeczy, ale to, że jakiś uczony tak twierdzi wcale nie implikuje, iż tak naprawdę jest.

Powiedzenie, że istnieje „językowy obraz świata” brzmi ładnie, ale nie jest prawdziwe z dwóch podstawowych powodów. Po pierwsze małe dzieci poznają (i to całkiem sprawnie) rzeczywistość, zanim opanują język przekazywany im przez rodziców i opiekunów (wie to każdy, kto wychowywał potomstwo - nie tylko psycholingwista). Po drugie, nasz obraz świata, który posiadamy w umyśle jest o wiele bogatszy niż cały leksykon, jakim się posługujemy (biorąc pod uwagę także zasoby naszej pamięci dotyczącej tego, co przeczytaliśmy). Każdy pisarz czy poeta (nie tylko naukowiec) doskonale wie, jak „ubogi” wydaje się czasem język, jeśli usiłujemy sportretować piękno (lub też brzydotę) jakichś obszarów otaczającej nas rzeczywistości. Język mimo wszystko jest schematyczny, konwencjonalny, uwzględniający to, co ogólne, powtarzalne itd., zupełnie zatem nie jest przystosowany do ujmowania bogactwa czy wyjątkowości jakiegoś konkretnego obiektu. 

Do tego, by np. opisać unikalność jakiegoś obiektu, np. piękno tej a tej kobiecej twarzy - trzeba naprawdę nieźle się napracować właśnie lingwistycznie. Używając bowiem określonych zwrotów („jasne, niebieskie oczy”, „prosty nos”, „miękko wykrojone usta” itd.) i tak odwołujemy się do różnych obiektów (podobnego typu), a tym samym wskazujemy na więcej niż ten jeden, który chcemy opisać, obiekt. Jeśli pragniemy oddać w słowach głębię jakiegoś muzycznego utworu, który właśnie nas zachwycił i od którego nie możemy się oderwać, to również, chcąc nie chcąc, musimy sięgnąć po zwroty, których użył ktoś inny (lub my sami) do opisu innych poruszających nas kompozycji czy dzieł. U. Eco w swej teoretyczno-literackiej książce „Lector in fabula” (Warszawa, PIW 1994) zwraca uwagę także na to, iż nawet, jeśli pisarz stara się jak najwierniej opisać jakiś obiekt (np. miasto, w którym dzieje się akcja powieści), to wcale nie jest przesądzone, że użyte przez niego konstrukcje językowe „przeniosą” ten obraz na tyle wiernie, że „ukaże się on” czytelnikowi w taki sam sposób jak widział go autor. Nie chodzi tylko o różnice doświadczeń (pisarza i jego czytelników; ja mogłem nigdy nie być w mieście, które opisuje czytany przeze mnie autor), ale właśnie o schematyczność samego języka. Ta schematyczność wynika po prostu stąd, że język stanowi twór międzyludzki, intersubiektywny, gromadzi zatem „wiedzę” wielu osób naraz i to z różnych „czasów” i stron.

Podsumowując, język, którym się posługujemy ma więc o wiele skromniejszy zakres i „ciężar gatunkowy” niż lingwiści mu przypisują, a bogactwo tego świata znacznie przekracza możliwości „objętościowe” naszego języka, o czym świadczy historia nie tylko filozofii, ale wszelkich nauk, jak też świadczą dzieje literatury. Czymże bowiem przez te wszystkie wieki nie zajmują się ludzie, jak nie próbami pochwycenia różnorodności i wieloaspektowości świata w jakieś ramy językowe? Zresztą, gdyby takie pochwycenie świata w jego językowy obraz było możliwe, to powstałaby do tej pory tylko jedna książka z odpowiedziami na wszystkie ludzkie pytania.  

http://www.bistro.edu.pl/artykul,Trzeba_czerpac_z_zasobow_wlasnego_jezyka.html (por. komentarze)